Filmbespreking Silence

“Stilte”…dat was het enige “juiste” na het zien van “Silence” van Martin Scorsese. Gek genoeg razend actueel.

Agelopen week nog door een gesprek met de directeur van Steunpunt Adoptie over dekolonisering binnen adoptie, of door de heersende vijandigheid tussen Amerika en Noord-Korea, of gewoon bij het beluisteren van Madame Butterfly van Puccini.

Een verpletterende stilte en een gruwelijke martelscène zuigen je als kijker onmiddellijk mee…

Het is het jaar 1633… We maken kennis met twee priesters-jezuïeten, Sebastian Rodrigues en zijn compagnon Francisco Garupe.
Ze ruilen hun thuisland Portugal voor Japan met als doel hun leermeester Ferreira op te sporen die zijn geloof zou hebben verzaakt, boeddhist werd én met een Japanse huwde.

Blootgesteld aan allerlei vijandigheden en andere gevaren, zijn ze er rotsvast van overtuigd “de Waarheid” te achterhalen. De grootste beproeving zal uiteindelijk hun innerlijke worsteling blijken.

Gedurende hun tocht worden ze voortdurend geconfronteerd met hun eigen geloof en afvalligheid, overtuiging en  angst, moed en lafheid.
Op subtiele wijze zijn er verwijzingen naar De Bijbel, zoals de icoonachtige Christusfiguur die regelmatig terug komt, maar ook de Judasfiguur als de Japanse gids Kijichiro die steeds op nieuw opduikt.

Geen oeverloze dialogen, maar dialogen die je uitdagen om te overpeinzen.

Terrence-Malick-gewijs krachtige beelden met een haast prevelende of fluisterende voice-over.
Een schilderachtige cinematografie van in de mist gehulde zeeën, bergen en dorpjes, nachtelijke taferelen in  avondrood en kleurrijke Japanse straatbeelden, in tegenstelling tot de wrede martelpraktijken, verscherpen het contrast.

Elke martelscène doet er toe, het doet iets met je. Het brengt je aan het wankelen, druppelsgewijs, tergend langzaam, net als één van de gruwelijkste marteltechnieken die de sluwe inquisiteur Inoue toepast.

“ Dit land is een moeras. Welke zaailing je ook plant, zijn wortels gaan rotten. Zijn bladeren worden geel en kwijnen weg.”
Of
“Wat is dan die Waarheid”?
“Waarom lijkt God in alle talen te zwijgen?”

Misschien omdat “Deus” en “Dainichi” toch niet te verwarren zijn en soms geheel andere betekenissen of invullingen krijgen.
“Wat ik wil zeggen is heel eenvoudig: Jullie kijken alleen maar naar de buitenkant van het missiewerk, maar over de kern ervan denken jullie niet.”

“Silence” heeft overduidelijk een christelijke grondslag, doch is herkenbaar door de universele thema’s als geloof, cultuur, zelfopoffering, respect,…

Scorsese slaagt er in om het beschouwende en verrassend actueel boek “Stilte” van Shusako Endo uit 1966, alle eer aan te doen door ook hier geen standpunt in te nemen over wat nu “goed” of “kwaad” is. 

Hij daagt ons uit na te denken, gelovige of atheïst, christen, moslim of boeddhist, Europeaan of Aziaat, Amerikaan of Noord-Koreaan…

Auteur: Sun Mee Cattrysse

Gepost in: Filmbespreking